نوازنده ای که ساز خود را خوب می نوازد، نه تنها یک تک نواز خوب است، بلکه یک عضو خوب در یک ارکست بزرگ است. چون به راحتی می تواند با گروه هماهنگ شود. بسیاری از مشکلات ما ناشی از عدم خودشناسی و خودباوری است. انسانی که در سطح بالایی از خودشناسی و خودباوری باشد می تواند نقش درستی در جامعه ایفا کند و در جایگاه صحیح خود در جامعه قرار گیرد و ارتباط سالم و موثری در جامعه برقرار کند. انسانی که به رشد و شکوفایی رسیده باشد می تواند منشأ رشد و شکوفایی دیگران باشد. بسیاری از مشکلات بین فردی ناشی از عدم خودباوری و رضایت از زندگی فردی و درونی است. با شناخت خود و تصمیم قاطع در مورد زندگی می توانیم چارچوب صحیحی برای ارتباط با دیگران نیز ایجاد کنیم. فردی که توانایی ها و ضعف های خود را می شناسد و سبک زندگی خود را انتخاب کرده است و همچنین اهداف مشخص و روشنی برای خود معین نموده است، در ارتباط با دیگران نیز می تواند به صورت مشخص رفتار نماید. اینکه چه کسی می تواند با او زندگی مشترکی داشته باشد. چه افرادی می توانند به او کمک کنند و به چه افرادی می تواند کمک کند. خود را بیشتر و کمتر از آنچه هست نمی بیند و می داند که دیگران هم چنین شرایط و ویژگی هایی دارند.
داشتن آگاهی نسبت به خود در تدوین برنامه زندگی نقش اصلی دارد. از طرفی داشتن برنامه زندگی و قاطعیت در اجرای آن تکلیف فرد را در برخورد با دیگران و پذیرفتن یا نپذیرفتن پیشنهادات مشخص می کند. نپذیرفتن موقعیت و پیشنهاداتی که مغایر با زندگی ما است و پذیرفتن موقعیت ها و پیشنهاداتی که می تواند در پیشرفت برنامه های زندگی ما موثر باشد.
بنابراین اولین قدم خود آگاهی است که از طریق کاوش درگذشته حاصل می شود. می توان گفت ارزش گذشته فقط در این است که منجر به خودشناسی و خود آگاهی شود. (فرض کنید گذشته ای وجود نداشته است و شما امروز متولد شده اید و کتابی به شما داده شده است به نام گذشته که درس های زیادی در آن وجود دارد) در قدم بعدی بر اساس شناختی که از خود پیدا کرده ایم برنامه ای لذت بخش و هیجان انگیز تدوین می کنیم. این برنامه با توجه به افق های آینده ای که متصور می شویم و متناسب با شناختی که از خود پیدا کرده ایم، به دست می آید. ارزش آینده نیز تنها در تدوین و شناسایی افق ها، اهداف و انگیزه های زندگی است. قدم سوم مربوط به حال حاضر است. در این مرحله سبک زندگی خود را با توجه به خودآگاهی و آینده متصور شده ایجاد می کنیم. سبک زندگی لذت بخشی که ما را هر روز با فعالیت هایی که عمیقا مرتبط با ویژگی های ما و آینده دلخواه ماست پیوند می زند. به این ترتیب ما هر لحظه در آینده زندگی می کنیم. یعنی آنچه که می خواهیم. یا اینکه می توان گفت آینده را به زمان حال می آوریم و هر روز و هر لحظه آنرا می سازیم. ضمن اینکه از فعالیت های روزمره خود نیز لذت می بریم. با این نگاه “سبک زندگی” که از عادت ها و فعالیت های روزمره تشکیل شده است و بر اساس خودآگاهی و آینده نگری ما ایجاد شده است، تمام زندگی ما را در بر دارد.
باید زندگی در حال را تمرین کنیم. اینکه فعالیت امروز ما هرچند به بزرگی آینده متصور شده نیست، اما از همان جنس است. به اندازه ای که امروز هستیم فعالیت می کنیم و جنس فعالیت ما با اهداف و انگیزه های ما تفاوتی ندارد. یعنی پذیرش آنچه که امروز هستیم و کار و تلاش به همان اندازه. طبق اصل آهستگی و پیوستگی اگر عادت ها و فعالیت های روزمره خود را مطابق با آنچه که می خواهیم در آینده باشیم تنظیم کنیم، و روی آنچه که امروز انجام می دهیم متمرکز باشیم، اثر آن در بلند مدت رشد و توسعه در همان راستا خواهد بود. بدیهی است که کاری که امروز می توانیم انجام دهیم نمی تواند بزرگتر از میزان رشد توانایی های ما باشد. این فرآیند را تحت عنوان “اثر مرکب” نیز می شناسیم.